Yüksek Ticaretliler Ankara'da (1930-1938)

1. Atatürk devrimleri 1921-1926 temel yasaları kapsar (Anayasalar, Medeni Kanun, Ticaret Kanunu gibi. 1926-1930 Arası vergi kanunları çıkarılır. 1930’da Sanayi Kongresi yapılır. Ve ekonomik atılım başlar: Türkiye İş Bankası kurulur, Ziraat Bankası düzene sokulur. Merkez Bankası kurulur. Bunlar 1932’de tamamlanır. Sıra sanayi hamlesini yürütecek bankalara gelir.

Sümerbank (1933), Etibank (1934) kurulur. Bu iki bankaya bağlı olarak Türkiye’nin her yanına dağılan elliye yakın dev sanayi kuruluşları 1938’de tamamlanır. Bunlar Orta Doğu’nun ilk kez hayata geçen dev kuruluşlarıdır.

2. 1930’da başlayan ve 1938’de tamamlanan bu dev sanayileşme hamlesini Ankara nasıl gerçekleştirmiştir? İşletme eğitimi almış, kaliteli insan gücü var mıydı? Devletin mülki idaresi için eleman yetiştiren Mekteb-i Mülkiye bir yana bırakılırsa, işletmeci yetiştiren tek okul vardı: 1924 -1938 arası adı Ulum-u Aliye-i Ticariye Mektebi olan bugünkü Marmara Üniversitesi İşletme Fakültesi… Yıllık mezun sayısı 10’un altında iken 1926’da birden 20’nin üzerine çıkmıştır. Mezun sayısı 1930’da 30’u geçmiş, 1935’de 100’e ulaşmıştır. İkinci Dünya Harbi’nde bu sayısının 150’yi geçtiği görülmektedir.

1930 – 1938 arası toplam mezun sayısı 731’dir. Bunların içinden yüzlercesi Ankara’da görev almış olsa gerektir. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi 1936’da İzmir Yüksek İktisat ve Ticaret Okulu 1945 kurulmuşlardır. Yani onların mezunları bu ilk dönemde görev almamışlardır. Sayısı hızla artan ticaret liseleri mezunları ile kadrolar desteklenmiştir.

...

Yazının devamı için tıklayınız ...