ANASAYFA

Cumhuriyet Döneminde Muhasebe Mesleğinin Örgütlenmesi Üzerine

 

Özet

Osmanlı Devleti’nde muhasebe mesleği devlet muhasebesinde doğmuş ve gelişmiştir. Bunun nedeni Osmanlı’nın devletçi bir anlayışa sahip olması nedeni ile özel kuruluşların gelişememiş olmasıdır. Tanzimat sonrasında işletmecilik anlayışına uygun ve çift yanlı kayıt kültürü çerçevesinde muhasebe mesleğinin oluşumunu kolaylaştıracak bir çağdaşlaşma çabası 1879-1885 yılları arasında gerçekleşmiştir.  Muhasebenin üçüncü kişilere ve işletme sahibine bilgi verme fonksiyonunu öne alan bu gelişmeler kısa sürmüş ve 1912-1922 yılları arasındaki savaşlar nedeni ile kesintiye uğramıştır.

Fakir düşmüş bir toplum ve yoksul bir ekonomiyi devir alan Cumhuriyet, çağdaş bir vergicilik anlayışı çerçevesinde beyan usulüne dayanan vergi yasalarını peş peşe kabul etmeye başlayınca, muhasebe mesleği de vergicilik anlayışı çerçevesinde  oluşmaya başlamış ve Maliye Vekaleti’ne dönük bir yapıda gelişmiş ve bu durum bütün yüzyıl boyunca devam etmiştir. Yeterli muhasebe bilgisine sahip muhasebecilerin azlığı, muhasebe mesleğinin örgütlenmesine imkân vermemiş ve örgütlenme olmayınca da denetim fonksiyonu muhasebe mesleği içinde değil, devlet denetim örgütleri içinde doğmuş ve gelişmiştir.

Yüzyılın sonlarına doğru 3560 sayılı yasa ile muhasebe mesleğinin örgütlenmesi ile muhasebecilerin hem muhasebe uygulamalarında ve hem de muhasebe denetiminde etkin olmaya başladıkları gözlenmektedir.

 

Yazının devamı için tıklayınız.