DUYURULAR

                                                                                                                             07.07.2009

                                                                   DUYURU-246 

Konu: 5904 Sayılı Kanun hakkında.

 

03.07.2009 Tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5904 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması hakkındaki Kanun ile vergi yasalarında önemli değişiklikler yapılmıştır. Bu değişikliklerden önemli görülenler aşağıda özetlenmiştir.

 1. Gelir Vergisi Kanununda Yapılan Değişiklikler                                      

   a. İşe Yeniden Başlatmama Tazminatı Vergiden İstisnadır 

Bilindiği üzere mahkeme tarafından işe iadesine karar verilen işçinin, işveren tarafından işe başlatılmaması dolayısıyla yine işveren tarafından işçiye ödenen işe başlatmama tazminatının[1],ücret kabul edilerek gelir vergisi tevkifatına tabi tutulacağı gerektiği konusunda gelir idaresi birimlerinin muktezaları mevcuttur.[2] Ancak aksi yönde de yargı kararları bulunmaktadır.[3]

5904 Sayılı Kanunun 1. maddesi ile Gelir Vergisi Kanununun 25. maddesine yapılan ekleme ile işe başlatmama tazminatı gelir vergisinden istisna edilmiştir. Böylece konu açıklığa kavuşturulmuştur.

Yine değişiklik öncesinde işe başlatmama tazminatlarından gelir vergisi kesilen işçilere gelir vergisi iadesi için, Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 77. maddede düzenleme yapılmıştır.

 b. Asgari Geçim İndirimi ve Ücretlerde Gelir Vergisi Teşviklerinde İndirim Önceliği 

5904 Sayılı Kanun ile Gelir Vergisi Kanununun 32. maddesine yapılan ekleme ile asgari geçim indiriminden, teşvik kapsamındaki işyerlerinde çalışan işçilerin ne şekilde yararlanacakları hususuna açıklık getirilmiştir. Buna göre, ücretlerin vergilendirilmesinde asgari geçim indirimi uygulandıktan sonra, varsa teşvik amaçlı diğer indirim ve istisnalar dikkate alınacaktır.

  Bu değişiklik 01.01.2009 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

 2. Vergi Usul Kanununda Yapılan Değişiklikler a. Mükerrer 355. Maddeye Göre Özel Usulsüzlük Cezası Uygulaması 

Öncelikle bu maddeye göre kesilen (beyanname ve bildirimlerin elektronik ortamda verilmemesi, bilgi verme mecburiyetine uyulmaması, ödemelerin tevsik zorunluluğuna uyulmaması vb.) özel usulsüzlük cezalarının tutarları aşağıdaki tablodan da anlaşılacağı üzere 01.08.2009 tarihinden geçerli olmak üzere düşürülmüştür.

   
Yükümlü Nevi01.08.2009 Tarihi Öncesi01.08.2009 Tarihinden İtibaren

Birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı hakkında

1.600 TL

1.000 TL

İkinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ile kazancı basit usulde tespit edilenler hakkında

760 TL

500 TL

Yukarıda  yazılı bulunanlar dışında kalanlar hakkında

350 TL

250 TL

 

Yine maddeye yapılan ekleme ile 01.08.2009 tarihinden itibaren elektronik ortamda verilme zorunluluğu getirilen çeşitli bildirim veya formlara (örneğin ba –bs formlarına) ilişkin olarak süresinden sonra düzeltme amacıyla verilen bildirim ve formların, belirlenen sürelerin sonundan itibaren 10 gün içinde verilmesi halinde özel usulsüzlük cezası kesilmeyecek, takip eden 15 gün içinde verilmesi halinde ise kesilmesi gereken özel usulsüzlük cezası 1/2 oranında uygulanacaktır.

 

 b.Kaçakçılık Suçlarına İlişkin Hapis Cezaları Para Cezasına Çevrilemeyecek 

Türk Ceza Kanununun 49 ve 50. maddeleri uyarınca bir yıl veya daha az süreli hapis cezaları para cezasına çevrilebilmektedir. Nitekim Vergi Usul Kanununun Kaçaklık Suçları ve Cezaları başlıklı 359. maddesinin (a) bendi uyarınca vergi kanunlarına göre tutulan veya düzenlenen ve saklanma ve ibraz mecburiyeti bulunan defter ve kayıtlarda hesap ve muhasebe hileleri yapanlar, gerçek olmayan veya kayda konu işlemlerle ilgisi bulunmayan kişiler adına hesap açanlar veya defterlere kaydı gereken hesap ve işlemleri vergi matrahının azalması sonucunu doğuracak şekilde tamamen veya kısmen başka defter, belge veya diğer kayıt ortamlarına kaydedenler, defter, kayıt ve belgeleri tahrif edenler veya gizleyenler veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleyenler veya bu belgeleri kullananlar hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunmaktadır. Mevcut uygulamada yukarıdaki fiilleri işleyenler hakkında hükmolunan hapis cezasının bir yıl olarak belirlenmesi halinde hapis cezası, para cezasına çevrilebilmektedir.Ancak 5904 sayılı Kanun ile yukarıda belirtilen yasa hükmü değiştirilerek hapis cezasının alt sınırı bir yıldan 18 aya yükseltilmiştir. Dolayısıyla yukarıda belirtilen fiillere ilişkin hapis cezası, para cezasına çevrilemeyecektir.  

3. Diğer Değişiklikler 

- 5904 Sayılı Kanun ile Kurumlar Vergisi Kanununa eklenen geçici 5. maddede KOBİ’lerin birleşmelerinin özendirilmesine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.

- Yine Kurumlar Vergisi Kanununun 17. maddesine yapılan ekleme ile tasfiye memurlarının sorumlulukları düzenlenmiştir.

  

Durum bilgilerinize sunulur                                               Saygı ile,Eriş YMM Ltd.Şti.

                                                                                                                                                        


[1] İş Kanunu Madde 21: İşverence geçerli sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı mahkemece veya özel hakem tarafından tespit edilerek feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. İşçiyi başvurusu üzerine işveren bir ay içinde işe başlatmaz ise, işçiye en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur.

…..

[2] Bakınız İzmir Vergi Dairesi Başkanlığının 30.03.2009 tarih ve 176200-ÖZ/1223-2855 sayılı özelgesi.

[3] Bakınız Danıştay 3. Dairesinin 15.02.2007 Tarih ve Esas No: 2006/3799, Karar No: 2007/414 Sayılı Kararı.

 

                                                 DUYURU-245                                              30.06.2009

Konu: Döviz kurları, en düşük ücretler, SGK primine esas kazanç, kıdem tazminatı tavanı, vergiden bağışık çocuk yardımı ve harcırahlar hakkında. 

1. 30.06.2009 Tarihli Değerlemelerde Yararlanılacak Kurlar 

            30.06.2009 Tarihi itibariyle geçici vergi uygulamasında dövizli alacak ve borçların değerlemesinde yasa gereği dönemin son günü yayımlanan alış kurları esas alınmaktadır. Buna göre 30.06.2009 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan döviz kurları aşağıdadır.

Döviz

Döviz Alış

Efektif Alış

1 ABD Doları1,53011,5290
1 İngiliz Sterl.2,52722,5254
1 İsviçre Fr.1,40431,4022
100 Japon Yeni1,60011,5942
1 Euro2,14692,1454

 Not : Bilindiği gibi efektif alış kurları yükümlülerin nakit yabancı paraları için, döviz alış kurları ise nakit olmayan yabancı paraları için uygulanır. Banka hesaplarının da, alacak niteliği göstermeleri sebebiyle,  döviz alış kuru ile değerlendirilmesi uygun olur. 

2.2009 Yılının İkinci Yarısında Uygulanacak En Düşük Ücret Tutarları 30.12.2008 Tarih ve 27096 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 25.12.2008 tarih ve 2008/1 No.lu Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı ile 01.07.2009-31.12.2009 tarihleri arasında uygulanacak en düşük brüt ücret tutarları aşağıdaki gibi uygulanacaktır.

16 yaş üzeri...........................693,00 TL

16 yaş altı..............................589,50 TL 

3. 2009 Yılının İkinci Altı Ayında SGK Primine Esas Tutulacak Aylık Kazancın Alt ve Üst SınırıSosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 82. maddesi  gereğince alınacak prim ve verilecek ödeneklerin hesabına esas tutulan günlük kazancın alt sınırı, asgarî ücretin otuzda biri, üst sınırı ise günlük kazanç alt sınırının 6,5 katıdır. Buna göre 2009 yılının ikinci altı aylık diliminde SSK primine esas tutulacak aylık kazancın  alt sınırı ve üst sınırı aşağıdaki şekilde  hesap edilmektedir. 

01.07.2009 – 31.12.2009 Tarihleri ArasındaAylık kazanç alt sınırı   =     693,00 TLAylık kazanç üst sınırı  =  4.504,50 TL 

4. 2009 Yılının İkinci Altı Ayında Geçerli Kıdem Tazminatı Tavanı 31.12.2008 Tarih ve 27097 mükerrer Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 27.12.2008 tarih ve 5828 sayılı 2009 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 2009 yılının ikinci altı ayı için aylık katsayı ve taban aylığı katsayıları aşağıdaki gibi belirlenmiştir.Aylık katsayı                  : 0,05592Taban Aylığı Katsayısı  : 0,74348Yukarıdaki katsayılar dikkate alındığında 2009 yılının ikinci altı ayında uygulanacak kıdem tazminatı tavanı 2.365,16 TL olarak hesaplanmaktadır. Hesaplamaya ilişkin ayrıntılar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Hesap Unsurları                                                        Hesaplama         Tutar (TL)

En yüksek aylık gösterge x Aylık katsayı

   1500 x 0,05592        83,88
En yüksek ek gösterge x Aylık katsayı   8000 x 0,05592      447,36
En yüksek kıdem aylığı göstergesi x Aylık katsayı     500 x 0,05592        27,96
5434 sayılı yasanın Ek:70/1-b maddesi gereğince ilave (8000+1500)' ün %200' ü) x Aylık katsayı19.000 x 0,055921.062,48
Taban aylığı göstergesi x Taban aylık katsayısı 1.000 x 0,74348      743,48
Kıdem tazminatı tavanı     2.365,16
 

5. 2009 Yılının İkinci Altı Ayında Geçerli Vergiden Bağışık Çocuk Yardımı Tutarı

                  2009 Yılının ikinci altı ayında geçerli vergiden bağışık çocuk yardımı tutarı, aylık katsayı dikkate  alındığında  iki  çocukla  sınırlı  olarak, çocuk başına aşağıdaki şekilde hesaplanmaktadır. 250 x 0,05592 =13,98 TL 

6. 2009 Yılının İkinci Yarasında Uygulanacak Vergiden Bağışık Harcırah Tutarları            a-Yurtiçi harcırahlar01.07.2009 tarihinden itibaren geçerli yurtiçi harcırah tutarlarına ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

                                                                         

                                                                            Vergiden Bağışık                                       

                   Sıra No         Brüt Aylıklar (TL)                       Gündelik tutarı (TL)

11.274,72 ve daha fazlası37,50
21.264,65 ila 1.274,7131,50
31.141,63 ila 1.264,6428,50
4985,05 ila 1.141,6226,00
5794,65 ila 985,0423,50
6794,64 ve daha azı22,50
            b-Yurtdışı harcırahlar01.03.2008 Tarih ve 26803 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2008/13252 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı dikkate alınarak, 2009 yılının ikinci altı ayında geçerli yurtdışı harcırahlara ilişkin brüt aylık tutarları ve harcırah tutarları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.                                                                                                                                                                   
  Sıra  Brüt Aylıklar (TL)   ABDDoları  Alm.    EuroFr Euroİsviçre Frang  İng. Sterlin
11.274,72 ve daha fazlası182164160283115
21.264,65 ila 1.274,7114613112722691
31.113,67 ila 1.264,6411710510218174
4794,65 ila 1.113,66110999617169
5794,64 ve daha azı93838114359

 

Durum bilgilerinize sunulur.                                             Saygı ile,Eriş YMM Ldt.Şti.

17.06.2009
DUYURU-244
Konu: Merkez Bankası avans faiz oranı ve KDV ve ÖTV indirimlerinin süresinin uzatılması hakkında.
 1. Merkez Bankası Kısa Vadeli Avans Faiz Oranı
12.06.2009 Tarih ve 27256 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından yapılan açıklamaya göre avans işlemlerinde kullanılacak faiz oranı, yayım tarihinden itibaren % 19 olarak uygulanacaktır. 
Bu oran bilindiği üzere vergi uygulamalarında, üzerinde faiz oranı yazılmamış alacak ve borç senetlerinin reeskont hesaplamalarında ve örtülü kazanç dağıtımı iddialarında emsal faiz oranı olarak kullanılmaktadır.
2. Katma Değer Vergisi ve Özel Tüketim Vergisi Oranlarının uzatılması hakkında
Bilindiği gibi kimi mallarda 15.06.2009 tarihine kadar (Bakınız Duyuru 237), kimi  mallarda 30.06.2009 tarihine kadar (Bakınız Duyuru 239 ve 241) geçici olarak KDV ve ÖTV indirimleri uygulanmasına yönelik Bakanlar Kurulu Kararları yayımlanmıştı. İndirimlerin süresinin uzatılması amacıyla, 16.06.2009 Tarih ve mükerrer 27260 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2009/15081 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Karara ekli listelerde belirtilen kimi mallarda 30.09.2009 tarihine kadar vergi indirimlerinin devam ettirilmesi kararlaştırılmıştır. Söz konusu Bakanlar Kurulu Kararı ve ekli listeleri incelendiğinde ÖTV indiriminin kimi mallarda devam ettiği, ancak indirimin önceki Kararnameye göre daha düşük olduğu görülmektedir. Yine Bakanlar Kurulu Kararına göre ekli listede teslimi %8 KDV oranına tabi mallarla ilgili uygulama 01.07.2009 tarihi ile 30.09.2009 tarihleri arasında geçerli olup, bu mallarla ilgili indirimli orana tabi işlemlerden kaynaklanan KDV iadesi talep edilemeyecektir.
Söz konusu Bakanlar Kurulu Kararı ve ekli listeleri rega.basbakanlik.gov.tr web adresinde bulunabilir.
Durum bilgilerinize sunulur.                                                        Saygı ile,Eriş YMM Ltd.Şti.
                                                                                                    
İstanbul, 03.06.2009
DUYURU 243
Konu: Taşıt alımında belge düzeni ile ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılacak işçilerin mesleki eğitimi hakkında.
           
1. Taşıt Alımında Belge Düzeni
Gelir İdaresi Başkanlığı, fatura vb. belge düzenleme yükümlülüğü olmayan kişi veya kurumlardan taşıt alınması halinde, taşıt alımının noter satış sözleşmesi ve gider pusulası ile tevsik edilmesi görüşündedir.
Nitekim İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen B.07.1.GİB.4.34.19.02/VUK-1/234-14052 sayılı özelgede konu ile ilgili aşağıdaki açıklamalar yapılmıştır.
            “…
Bu durumda vergi mükellefiyeti olmayan kişilerden noter satış senedi ile satın aldığınız taşıtlar için gider pusulası düzenlemeniz gerekmekte olup, esnaf muaflığından yararlanmayan ve vergi mükellefiyeti olmayan şahıstan gider pusulası düzenleyerek alacağınız araç için yaptığınız ödemelerden gelir vergisi tevkifatı yapılmasına gerek bulunmamaktadır.”
2. Ağır ve Tehlikeli İşlerde Çalıştırılacak İşçilerin Mesleki Eğitimleri
31.05.2009 Tarih ve 27244 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ağır ve Tehlikeli İşlerde Çalıştırılacak İşçilerin Mesleki Eğitimlerine Dair Tebliğ ile ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılacak işçilerin, işe alınmadan önce, mesleki eğitime tabi tutulmaları zorunlu hale getirilmiştir. Yine Tebliğde, eğitimin belgelendirilmesi ile uygulamaya yönelik diğer usul ve esaslar belirlenmiştir.
Bilindiği üzere ağır ve tehlikeli işlerin neler olduğu, 16.06.2004 tarih ve 25494 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliğinin ekindeki çizelgede belirtilmiştir.
Durum bilgilerinize sunulur.                                                              Saygı ile,Eriş YMM Ltd.Şti.
                                                                                                                                              
İstanbul, 28.04.2009
DUYURU 242
Konu: 1 Mayıs gününün tatil edilmesi hakkında.
           
Bilindiği üzere 2429 Sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun uyarınca, 29 Ekim Ulusal Bayram günü[1], resmi bayram günleri[2], dini bayram günleri[3] ve yılbaşı günü tatildir.
27.04.2009 Tarih ve 27212 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5892 sayılı Kanun ile Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunun 2. maddesinde yapılan değişiklikle, 1 Mayıs günü “Emek ve Dayanışma Günü” olarak tatil ilan edilmiştir. Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Durum bilgilerinize sunulur.                                                             Saygı ile,Eriş YMM Ltd.Şti.
                                                                                                                                                


[1] Ulusal Bayram, 28 Ekim günü saat 13.00'ten itibaren başlar ve 29 Ekim günü devam eder. Yasa gereğince 29 Ekim günü özel işyerlerinin kapanması zorunludur.
[2] 23 Nisan günü Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, 19 Mayıs günü Atatürk'ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı, 30 Ağustos günü Zafer Bayramı.
[3] Ramazan Bayramı; Arefe günü saat 13.00'ten itibaren 3,5 gün - Kurban Bayramı; Arefe günü saat 13.00'ten itibaren 4,5 gün.