DUYURULAR

İstanbul, 02.05.2011

 

 

 

 

 

DUYURU 276

Konu: 6111 Sayılı Kanunda yer alan kimi başvuru ve ödeme sürelerinin uzatılması  hakkında.

30.04.2011 Tarih ve 27920 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6111 Sayılı Kanunda Yer Alan Bazı Başvuru ve İlk Taksit Ödeme Sürelerinin Uzatılmasına İlişkin 2011/1713 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile;

- 6111 sayılı Kanunun İkinci, Üçüncü ve Dördüncü Kısımlarında yer alan (kesinleşmiş, kesinleşmemiş veya dava safhasında bulunan, inceleme ve tarhiyat safhasında bulunan amme alacakları,  pişmanlıkla ya da kendiliğinden yapılan beyanlar, matrah ve vergi artırımı bildirimleri, stok-kasa fazlası ve ortaklardan alacaklar beyan ve bildirimlerinin) başvuru süreleri  ile Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak olan ödemeler hariç ilk taksit ödeme süreleri, Kanunun 4 üncü maddesi (İnceleme ve tarhiyat safhasında bulunan vergilerin ödeme süresi) ile 17 nci maddesinin sekizinci fıkrasının (b) bendi hükümleri saklı kalmak üzere, Kanunda belirtilen sürelerin bitiminden itibaren bir ay ,

-6111 sayılı Kanun kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak olan ödemelerden ilk taksit ödeme süresi 2011/Mayıs ayında sona erecek olanların ilk taksit ödeme süresi Kanunda belirtilen sürelerin bitiminden itibaren bir ay,

-6111 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ile 17 nci maddesinin sekizinci fıkrasının (b) bendinde yer alan başvuru ve ilk taksit ödeme süreleri; Kanunun yayımlandığı 25/2/2011 tarihinden 2/5/2011 tarihine (bu tarih dahil) kadar yapılan tebligatlara münhasır olmak üzere Kanunda belirtilen sürelerin bitiminden itibaren bir ay uzatılmıştır.

Bakanlar Kurulu Kararının uygulanmasına  ilişkin olarak Maliye Bakanlığınca da 2 Seri No.lu 6111 Sayılı Kanun Genel Tebliğ taslağı hazırlanmış ve kamuoyunun bilgisine sunulmuştur.

Taslak Tebliğe göre 6111 sayılı Kanunun;

 

1. Kesinleşmiş alacaklara ilişkin 2 nci,

2. Kesinleşmemiş veya dava safhasında bulunan amme alacaklarına ilişkin 3 üncü,

3. Pişmanlıkla ya da kendiliğinden yapılan beyanlara ilişkin 5 inci,

4. Gelir ve kurumlar vergisinde matrah artırımına ilişkin 6 ncı,

5. Katma değer vergisinde artırıma ilişkin 7 nci,

6. Gelir (stopaj) ve kurumlar (stopaj) vergisinde artırıma ilişkin 8 inci maddelerinden yararlanmak için başvuru süresi 31 Mayıs 2011 tarihi bitimine, bu maddelere göre yapılandırılan alacaklara ilişkin ilk taksit ödeme süresi (peşin ödeme seçeneği tercih edilmiş olanlar dahil) 30 Haziran 2011 tarihine uzatılmıştır.

 

“İşletmede mevcut olduğu halde kayıtlarda yer almayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşlar” başlıklı 10 uncu maddesine göre beyan edilecek emtia, makine, teçhizat ve demirbaşların beyan ve maddeye göre hesaplanan verginin ödeme süresi 31 Mayıs 2011 tarihinden, 30 Haziran 2011 tarihine uzatılmıştır.

 

Buna göre, henüz taslak olan Tebliğin yayımından önce yapılan beyanlar üzerine tahakkuk eden vergilerin ödeme süresi de 30 Haziran 2011 tarihine uzamıştır.

 

- “Kayıtlarda yer aldığı halde işletmede bulunmayan emtia, kasa mevcudu ve ortaklardan alacaklar” başlıklı 11 inci maddesinin;

 

a) Birinci fıkrasına göre gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin işletmelerinde mevcut olmayan emtialarını, fatura düzenlemek ve her türlü vergisel yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle kayıtlarına intikal ettirmeleri için öngörülen 31 Mayıs 2011 tarihi, 30 Haziran 2011 tarihine,

 

b) İkinci fıkrasına göre işletmede bulunmayan kasa mevcudu ve ortaklardan alacakların beyan edilmesine ve maddeye göre hesaplanan verginin ödenmesine ilişkin süre 31 Mayıs 2011 tarihinden, 30 Haziran 2011 tarihine uzatılmıştır.

 

 Ancak, 2011/1713 sayılı Kararnamenin yayım tarihinden önce 6111 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin birinci fıkrasına göre kayıtlara alınmış olan emtia ile ilgili vergisel yükümlülükler (beyan ve ödeme) ise sürelerinde yerine getirilecek ve faturaların düzenlendiği döneme ilişkin beyannamelerde beyan edilecektir.

 

 

Durum bilgilerinize sunulur.

                                                                                                  Saygı ile,

                                                                                                        Dr. Oktay GÜVEMLİ

İstanbul, 04.04.2011

 

 

 

 

 

DUYURU 275

 

Konu: Döviz kurları hakkında.

 

1. 31.03.2011 Tarihli Değerlemelerde Yararlanılacak Kurlar

 

31.03.2011 tarihi itibariyle geçici vergi uygulamasında dövizli alacak ve borçların değerlemesinde yasa gereği dönemin son günü yayımlanan alış kurları esas alınmaktadır. Buna göre 31.03.2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan döviz kurları aşağıdadır.

 

Döviz

Döviz Alış

Efektif Alış

1 ABD Doları

1,5483

1,5472

1 İngiliz Sterl.

2,4845

2,4828

1 İsviçre Fr.

1,6764

1,6739

100 Japon Yeni

1,8598

1,8529

1 Euro

2,1816

2,1801

 

Not : Bilindiği gibi efektif alış kurları mükelleflerin nakit yabancı paraları için, döviz alış kurları ise nakit olmayan yabancı paraları için uygulanır. Banka hesaplarının da, alacak niteliği göstermeleri sebebiyle,  döviz alış kuru ile değerlendirilmesi uygun olur.

 

 

 

 

Durum bilgilerinize sunulur.

                                                                                                   Saygı ile,

                                                                                                        Dr. Oktay GÜVEMLİ

İstanbul, 28.02.2011

 

 

DUYURU 274

 

 

 

Konu: 6111 Sayılı Kanundaki matrah ve vergi artırımı ile vergi ve SGK borçlarına getirilen ödeme kolaylıkları dışında önemli görülen diğer hükümler hakkında.

 

25.02.2011 Tarih ve  27857 (1. mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan  Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunda matrah ve vergi artırımı ile vergi ve SGK borçlarına getirilen ödeme kolaylıkları dışında önemli kimi hususlarda hüküm altına alınmıştır.

Aşağıda yasal düzenlemede önemli görülen hususların üzerinde durulmuş olup, uygulayıcıların Yasa metni ve uygulamaya yönelik yayımlanacak tebliğleri incelemeleri önem arz etmektedir.

 

1- İşletmede Mevcut Olduğu Halde Kayıtlarda Yer Almayan Emtia, Makine, Teçhizat ve Demirbaşlar (Madde: 10)

Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri (adi, kollektif ve adi komandit şirketler dâhil), işletmelerinde mevcut olduğu halde kayıtlarında yer almayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşları kendilerince veya bağlı oldukları meslek kuruluşunca tespit edilecek rayiç bedel ile bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen üçüncü ayın sonuna kadar bir envanter listesi ile vergi dairelerine bildirmek suretiyle defterlerine kaydedebileceklerdir. Bildirime dahil edilen kıymetler için amortisman ayrılmayacaktır.

Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler, aktiflerine kaydettikleri emtia için ayrı, makine, teçhizat ve demirbaşlar için ayrı olmak üzere özel karşılık hesabı açacaklardır. Emtia için ayrılan karşılık, ortaklara dağıtılması veya işletmenin tasfiye edilmesi halinde sermayenin unsuru sayılacak ve vergilendirilmeyecektir. Makine, teçhizat ve demirbaşlar envantere kaydedilecek ve ayrılan karşılık birikmiş amortisman addolunacaktır. İşletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler ise söz konusu emtiayı defterlerinin gider kısmına satın alınan mal olarak kaydedeceklerdir.

Beyan edilen; genel orana tabi makine, teçhizat, demirbaş ve emtiaların bedeli üzerinden % 10 oranı, indirimli orana tabi diğer makine, teçhizat, demirbaş ve emtiaların bedeli üzerinden tabi olduğu oranların yarısı esas alınarak katma değer vergisi hesaplanır ve ayrı bir beyanname ile sorumlu sıfatıyla beyan edilerek, beyanname verme süresi içinde ödenecektir. Makine, teçhizat ve demirbaşlar üzerinden ödenen bu vergi hesaplanan katma değer vergisinden indirilemeyecektir. Emtia üzerinden ödenen vergi genel esaslara göre indirilecektir.

Bildirilen kıymetlerin satılması halinde satış bedeli, bunların deftere kaydedilen değerinden düşük olamayacaktır.

Özel tüketim vergisi konusuna giren malları beyan eden ve alış belgelerini ibraz edemeyen mükelleflerin bu malların beyan tarihindeki miktarı ve emsal bedeli üzerinden geçerli olan özel tüketim vergisini yukarıda belirtilen beyanname verme süresi içinde ayrı bir beyanname ile beyan ederek aynı süre içinde ödemeleri halinde bu mallar bakımından 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin (3) numaralı fıkrası hükmü uygulanmayacak, bu şekilde beyan edilerek ödenen özel tüketim vergisi için vergi cezası kesilmeyecektir.

 

 

 

2-Kayıtlarda Yer Aldığı Halde İşletmede Bulunmayan Emtia, Kasa Mevcudu ve Ortaklardan Alacaklar (Madde : 11)

Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri (adi, kollektif ve adi komandit şirketler dahil), kayıtlarında yer aldığı halde işletmelerinde mevcut olmayan emtialarını, bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen üçüncü ayın sonuna kadar, aynı nev'iden emtialara ilişkin cari yıl kayıtlarına göre tespit edilen gayrisafi kâr oranını dikkate alarak fatura düzenlemek ve her türlü vergisel yükümlülüklerini yerine getirmek suretiyle kayıt ve beyanlarına intikal ettirebileceklerdir. Gayrisafi kâr oranının cari yıl kayıtlarına göre tespit edilemediği hallerde, mükellefin bağlı olduğu meslek odalarının belirleyeceği oranlar esas alınacaktır.

 Bilanço esasına göre defter tutan kurumlar vergisi mükellefleri, 31/12/2010 tarihi itibarıyla düzenleyecekleri bilançolarında görülmekle birlikte işletmelerinde bulunmayan kasa mevcutları ve işletmenin esas faaliyet konusu dışındaki işlemleri dolayısıyla (ödünç verme ve benzer nedenlerle ortaya çıkan) ortaklarından alacaklı bulunduğu tutarlar ile ortaklara borçlu bulunduğu tutarlar arasındaki net alacak tutarlarını bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen üçüncü ayın sonuna kadar vergi dairelerine beyan etmek suretiyle kayıtlarını düzeltebileceklerdir. Bu kapsamında beyan edilen tutarlar üzerinden % 3 oranında hesaplanan vergi, beyanname verme süresi içinde ödenir.

 

3-Sigortalılık Statülerinin Belirlenmesi (Madde : 33)

5510 Sayılı Kanunun 53. Maddesinde yapılan değişiklik ile aynı anda birden fazla  sigortalılık statüsüne (SSK-Bağkur-Emekli Sandığı) tabi olunması halinde hangisinin dikkate alınacağı hüküm altına alınmıştır. Bu hallerde öncelikle Emekli Sandığının (4c), bu statüye tabi olunmaması halinde ise SSK’lılığın (4a) dikkate alınacağı anlaşılmaktadır.

 

4- Vergi Levhası Asma Zorunluluğunun Kaldırılması (Madde :82)

 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 5 inci maddesinin beşinci fıkrasındaki “levhayı merkezlerine, şubelerine, satış mağazalarına iş sahipleri ile mükellefler tarafından kolayca okunup görünecek şekilde asmak zorundadırlar.” ibaresi “levhayı almak zorundadırlar.” şeklinde değiştirildiğinden, vergi levhası asmak zorunluluğu yürürlükten kalkmıştır.

 

5- Varlık Barışı Kanununa İlişkin Yerine Getirilmeyen Yükümlülükler İçin Ek Süre (Geçici Madde :3)

Geçici 3. madde ile  5811 sayılı Bazı Varlıkların Milli Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Kanun (Varlık Barışı) kapsamındaki taahhütlerin (yurt dışından varlık getirilmesi, sermaye arıtımlarının yapılması ve vergilerin ödenmesi) yerine getirilmesi için ek süre öngörülmüş, bu ek sürelerde bu ödevlerin yerine getirilmesi halinde 5811 Sayılı Yasa hükümlerinden yararlanılması öngörülmüştür.

 

6- İstihdamın Teşviki (Madde : 74)

4447 Sayılı Kanuna eklenen Geçici 10. maddede 31/12/2015 tarihine kadar işe alınan ve gerekli şartları taşıyan sigortalıların prime esas kazançları üzerinden hesaplanan sigorta primlerinin işveren hisselerine ait tutarın, İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanması hüküm altına alınmıştır. Bu destek unsurlarına ilişkin şartlar ve süreler Geçici 10. maddede açıkça belirtilmiştir.

 

 

Durum bilgilerinize sunulur.

                                                                                                  Saygı ile,

                                                                                                        Dr. Oktay GÜVEMLİ

 

İstanbul, 28.02.2011

 

 

DUYURU 273

 

 

Konu: 6111 Sayılı Kanundaki vergi ve SGK işveren borçlarına getirilen ödeme kolaylıkları  hakkında.

 

25.02.2011 Tarih ve  27857 (1. mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan  Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunda vergi ve SGK borçlarının ödenmesine ilişkin kimi önemli kolaylıklar hüküm altına  alınmıştır.

Aşağıda yasal düzenlemede önemli görülen hususların üzerinde durulmuş olup, uygulayıcıların Yasa metni ve uygulamaya yönelik yayımlanacak tebliğleri incelemeleri önem arz etmektedir.

 

1-     Kapsama Giren Vergi  ve SGK İşveren Borçları (Madde :1)

a-      Vergi Borçları

 

- 31/12/2010 tarihinden (bu tarih dahil) önceki dönemlere, beyana dayanan vergilerde bu tarihe kadar verilmesi gereken beyannamelere ilişkin vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları,

 

- 2010 yılına ilişkin olarak 31/12/2010 tarihinden (bu tarih dahil) önce tahakkuk eden vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları,

 

- 31/12/2010 tarihinden (bu tarih dahil) önce yapılan tespitlere ilişkin olarak vergi aslına bağlı olmayan vergi cezaları.

 

b-      SGK İşveren Borçları

 

Sosyal Güvenlik Kurumuna bağlı tahsil daireleri tarafından 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen ve bu Kanunun yayımlandığı tarihe veya bu Kanunun ilgili hükümlerinde belirtilen sürelerin sonuna kadar tahakkuk ettiği halde ödenmemiş olan;

 

- 2010 yılı Kasım ayı ve önceki aylara ilişkin; sigorta primi, işsizlik sigortası primi, sosyal güvenlik destek primi ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı alacakları,

 

-30/11/2010 tarihine kadar (bu tarih dahil) bitirilmiş olan özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin yapılan ön değerlendirme, araştırma veya tespit sonucunda bulunan eksik işçilik tutarı üzerinden hesaplanan sigorta primi ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı alacakları,

 

- 31/12/2010 tarihine kadar (bu tarih dahil) işlenen fiillere ilişkin olup ilgili kanunları uyarınca uygulanan idari para cezaları ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı alacakları.

 

 

 

 

 

 

 

2-     Borçların Yapılandırılması (Madde :2,3,4,12,13)

a-      Kesinleşmiş Alacaklar

Nevi

Vazgeçilen Alacak

Tahsilinden Vazgeçilmeyen

Başvuru Tarihi

Vadesi geldiği halde ödenmemiş olan ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan vergiler/gümrük vergileri

Vergilere/gümrük vergilerine bağlı faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’i amme alacakları ve aslı bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce ödenmiş olanlar dahil olmak üzere asla bağlı olarak kesilen vergi cezaları/idari para cezaları ile bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamı

Vergi aslı + TEFE/ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutar

Bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna (30.04.2011) kadar ilgili idareye başvuruda bulunulması gerekmektedir.

Vergi aslına bağlı olmaksızın kesilmiş olan vergi cezaları ile gümrük vergileri asıllarına bağlı olmaksızın kesilmiş olan idari para cezalar

Cezaların % 50’si ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamı

Cezaların %50’si + TEFE/ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutar

SGK İşveren Prim Borçları

Bu alacaklara uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi fer’i alacakların tamamı

Prim Aslı + TEFE/ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutar

31/12/2010 tarihine kadar (bu tarih dahil) işlenen fiillere ilişkin olup bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce kesinleştiği halde bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan SGK idari para cezası

İdari para cezası asıllarının % 50’si ile idari para cezasına uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi fer’i alacaklarının tamamı

idari para cezası asıllarının % 50’si + TEFE/ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutar

 

b-      Kesinleşmemiş veya Dava Safhasında Bulunan Amme Alacakları

Nevi

Vazgeçilen Alacak

Tahsilinden Vazgeçilmeyen

Başvuru Tarihi

İlk derece yargı mercileri nezdinde dava açılmış ya da dava açma süresi henüz geçmemiş olan ikmalen, resen veya idarece yapılmış vergi tarhiyatları ile gümrük vergilerine ilişkin tahak.

Vergilerin/gümrük vergilerinin % 50’si, faiz, gecikme faizi, gecikme zammı ve asla bağlı olarak kesilen vergi cezaları/idari para cezaları ile bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamı[1]

(Sadece asla bağlı olmayan cezaların dava edilmesinde cezanın %75’i)

Vergilerin/gümrük vergilerinin % 50’si + TEFE/ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hes. tutar

Bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna (30.04.2011) kadar ilgili idareye başvuruda bulunulması gerekmektedir..

Temyiz sürecinde olan ancak Yasa yayımlanmadan önce verilen son karar mükellef lehine ise

Verginin/gümrük vergilerinin % 80’i, faiz, gecikme faizi, gecikme zammı ve alacak aslına bağlı olarak kesilen vergi cezaları/idari para cezaları ile bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamı,

(Sadece asla bağlı olmayan cezaların dava edilmesinde cezanın %90’ı)

Vergilerin/gümrük vergilerinin % 20’si + TEFE/ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hes. tutar

Temyiz sürecinde olan ancak Yasa yayımlanmadan önce verilen son karar İdare  lehine ise

Faiz, gecikme faizi, gecikme zammı ve alacak aslına bağlı olarak kesilen vergi cezaları/idari para cezaları ile bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamı

(Asla bağlı olmayan cezaların dava edilmesinde cezanın %75’i)

Vergilerin/gümrük vergilerinin tamamı + TEFE/ÜFE aylık değ. oranları esas alınarak hes. tutar

31/12/2010 tarihine kadar (bu tarih dahil) işlenen fiillere ilişkin olup bu Kanunun yayım. tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar tahakkuk ettiği halde dava safhasında veya dava açma süresi sona ermemiş olan SGK idari para ceza

İdari para cezası asıllarının kalan % 75’i ile idari para cezasına uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi fer’i alacakların tamamı

İdari para cezası asıllarının kalan % 25’i +TEFE/ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutar

 

 

c-      İnceleme ve Tarhiyat Aşamasında Bulunanlar

Nevi

Vazgeçilen Alacak

Tahsilinden Vazgeçilmeyen

Başvuru Tarihi

Kanunun yayımlandığı tarihten önce başlanıldığı halde, tamamlanamamış olan vergi incelemeleri

Vergi aslının % 50’si, vergi aslına bağlı olmayan cezalarda cezanın % 25’i, vergilere bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar uygulanan gecikme faizinin ve vergi aslına bağlı cezaların tamamı (%25’lik oran borcun altı taksitte ödenmesi halinde %75 olarak uygulanır)

Vergi aslının % 50’si, vergi aslına bağlı olmayan cezalarda cezanın % 75’i, + TEFE/ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutar

Bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna (30.04.2011) kadar ilgili idareye başvuruda bulunulması gerekmektedir.

 

Yukarıdaki kolaylıklardan yararlanılması için madde kapsamına giren alacaklara karşı dava açılmaması, açılmış davalardan vazgeçilmesi ve kanun yollarına başvurulmaması şarttır.

3-     Ödeme Süresi (Madde : 18)

6111 Sayılı  Kanun hükümlerine göre hesaplanan tutarın;

a) İlk taksit ödeme süresi içerisinde (ilk taksit Maliye Bakanlığı ve Gümrük Müsteşarlığına ödeneceklerde kanun yayımlandığı tarihi izleyen üçüncü ayda, SGK’ya ödeneceklerde ise dördüncü aydadır)   tamamen ödenmesi halinde, bu tutara bu Kanunun yayımlandığı tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için herhangi bir faiz uygulanmayacaktır.

b) Taksitle ödenmek istenmesi halinde, ilgili maddelerde yer alan hükümler saklı kalmak şartıyla, borçluların başvuru sırasında altı, dokuz, oniki veya onsekiz eşit taksitte ödeme seçeneklerinden birini tercih etmeleri şarttır. Tercih edilen taksit süresinden daha uzun bir sürede ödeme yapılamaz.

c) Taksitle yapılacak ödemelerinde ilgili maddelere göre belirlenen tutar;

1) Altı eşit taksit için (1,05),

2) Dokuz eşit taksit için (1,07),

3) Oniki eşit taksit için (1,10),

4) Onsekiz eşit taksit için (1,15),

katsayısı ile çarpılır ve bulunan tutar taksit sayısına bölünmek suretiyle ikişer aylık dönemler halinde ödenecek taksit tutarı hesaplanır. Bu Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan borçlulara tercih ettikleri taksit süresine uygun ödeme planı verilir. Ancak, tercih edilen süreden daha kısa sürede ödeme yapılması halinde ödenecek tutar ilgili katsayıya göre düzeltilir.

Ödenmesi gereken taksitlerden; bir takvim yılında iki veya daha az taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanılır. Süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen taksitlerin belirtilen şekilde  ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde Kanun hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedilir. Bu hüküm her bir madde ve alacaklı idareler açısından taksitlendirilen alacaklar için ayrı ayrı uygulanır.

 

Durum bilgilerinize sunulur.

                                                                                                  Saygı ile,

                                                                                                        Dr. Oktay GÜVEMLİ

 



[1] Dava konusu asla bağlı cezaların, verginin/gümrük vergilerinin bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce ödenmiş olması halinde de, tamamının ve bunlara bağlı gecikme zamlarının tahsilinden vazgeçilir.

 

İstanbul, 28.02.2011

 

 

DUYURU 272

 

Konu: 6111 Sayılı Kanundaki matrah artırımı hükümleri hakkında.

 

25.02.2011 Tarih ve  27857 (1. mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan  Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunda olası tarhiyatların engellenmesine yönelik olarak mükelleflerin yapabilecekleri  matrah ve vergi artırımları hüküm altına alınmıştır.

Aşağıda yasal düzenlemede önemli görülen hususların üzerinde durulmuş olup, uygulayıcıların Yasa metni ve uygulamaya yönelik yayımlanacak tebliğleri incelemeleri önem arz etmektedir.

 

1. Gelir ve Kurumlar Vergisi Matrah Artırımı ( Madde : 6)

 

a-Matrah Artırımına Tabi Yıllar ve Matrah Artırım Oranları

Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri vermiş oldukları yıllık beyannamelerinde vergiye esas alınan matrahlarını, bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar aşağıdaki şekilde artırırsa kendileri hakkında artırımda bulunulan yıllar için yıllık gelir ve kurumlar vergisi incelemesi ve bu yıllara ilişkin olarak bu vergi türleri için daha sonra başka bir tarhiyat yapılmayacaktır.

 

Yıl

Matrah Artırım Oranı

2006

%30

2007

%25

2008

%20

2009

%15

 

b- En Az Artırılacak Tutar

Ancak artırılacak matrah tutarı (ilgili yıllarda zarar beyan edilmiş olması veya indirim ve istisnalar nedeniyle matrah oluşmaması ya da hiç beyanname verilmemiş olması halleri dahil)  aşağıdaki tutarların altında olamayacaktır.

 

Yıl

Kurumlar Vergisi Mükellefleri İçin En Az Artırılacak Matrah

Bilanço Esasına Göre Defter Tutan Gelir Vergisi Mükellefleri ve Serbest Meslek Erb. İçin En Az Artırılacak Matrah

İşletme Esasına Göre Defter Tutan Gelir Vergisi Mükellefleri İçin En Az Artırılacak Matrah

2006

19.110

 9.550

6.370

2007

20.650

10.320

6.880

2008

22.440

11.220

7.480

2009

24.460

12.230

8.150

 

 

Sadece basit usulde vergilendirilenler için vergilendirmeye esas alınacak asgari matrah, bilânço esasına göre defter tutan gelir vergisi  mükellefleri için belirlenmiş tutarların ilgili yıllar itibarıyla 1/10’undan, geliri sadece gayrimenkul sermaye iradından oluşanlar için 1/5’inden, geliri bunlar dışında kalan diğer gelir vergisi mükellefleri için ise işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler için belirlenmiş tutardan az olamayacaktır.

Yukarıdaki şekilde artırılan matrahlar, % 20 oranında vergilendirilecek ve üzerinden ayrıca herhangi bir vergi ve fon alınmayacaktır. Ancak, gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, artırımda bulunmak istedikleri yıla ait yıllık beyannamelerini kanuni sürelerinde vermiş, bu beyannameler üzerinden tahakkuk eden vergilerini süresinde ödemiş ve bu vergi türleri için bu Kanunun tahsilatın hızlandırılması hükümlerinden yararlanmamış olmaları şartıyla,  artırılan matrahları % 15 oranında vergilendirilecektir. İstisna, indirim ve mahsuplar nedeniyle bu beyannameler üzerinden ödenmesi gereken verginin bulunmaması halinde de bu hüküm uygulanacaktır.

 

c-İlgili Yıllarda Tevkifata Tabi Yatırım İndirimi ve Benzeri İstisnalardan Yararlanılması Halinde Ayrıca Ödenecek Vergi

 

Matrah artırılan yıllarda Gelir Vergisi Kanununun Geçici 61.[1] maddesi uyarınca  %19,8 oranında tevkifata tabi yatırım indiriminden faydalanılması halinde, bu mükellefler anılan kazançlar üzerinden tevkif edilen vergilerini;

2006 yılı için ......................................................................... .%30,

2007 yılı için ..........................................................................% 25,

2008 yılı için ...........................................................................%20,

oranlarında artırarak ödemeleri kaydıyla matrah ve vergi artırımı hükümlerinden yararlanabileceklerdir.

Ancak verdikleri yıllık kurumlar vergisi beyannamelerinde, yatırım indirimi istisnasına tabi kazancı bulunduğu halde, Gelir Vergisi Kanununun Geçici 61 inci maddesine göre vergi tevkifatına tabi bu kazançlarını muhtasar beyanname ile beyan etmemiş olan kurumlar vergisi mükellefleri, bu yıllara ilişkin olarak vergi incelemesine ve tarhiyata muhatap olmamaları için; bu kazanç ve iratlara ilişkin tevkifat matrahlarını;

2006 yılı için .................................................9.555 TL’ndan,

2007 yılı için .................................................10.325 TL’ndan,

2008 yılı için .................................................11.220 TL’ndan,

az olmamak üzere artırarak beyan etmeleri ve beyan edilen bu matrahlar üzerinden % 15 oranında vergi hesaplamaları ve ödemeleri gerekmektedir.

 

d-Diğer Hususlar

- Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin ilgili yıllarda beyan ettikleri matrahlarını artırmaları halinde, daha önce tevkif yoluyla ödemiş oldukları vergiler, artırılan matrahlar üzerinden hesaplanan vergilerden mahsup edilmeyecektir.

- Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin matrah artırımında bulundukları yıllara ait zararlarının % 50’si, 2010 ve izleyen yıllar kârlarından mahsup edilmeyecektir.

- İstisna ve indirimler nedeniyle gelecek yıllarda matrahtan indirim konusu yapılabilecek tutarlar ile geçmiş yıl zararları artırılan matrahlardan indirilemeyecektir.

- Matrah artırımında bulunan mükelleflerin yıllık gelir ve kurumlar vergisine mahsuben daha önce tevkif yoluyla ödemiş oldukları vergilerin iadesi ile ilgili taleplerine ilişkin inceleme ve tarhiyat hakkı saklıdır.

- İşe başlama ve işi bırakma gibi nedenlerle kıst dönemde faaliyette bulunmuş mükellefler hakkında ilgili yıllar için belirlenen asgari matrahlar, faaliyette bulunulan ay sayısı (ay kesirleri tam ay olarak) dikkate alınarak hesaplanacaktır.

- Matrah artırımında bulunulan vergilendirme dönemlerine ilişkin olarak, bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce yapılıp kesinleşen tarhiyatlar ilgili dönem beyanı ile birlikte dikkate alınacaktır.

 

 

 

e- Uygulama Örneği

(U) Anonim Şirketinin 2006 yılına ilişkin olarak vermiş olduğu kurumlar vergisi beyannamesinde beyan ettiği ticari kar 150.000 TL’dir. Bu kurum aynı yılda, 50.000 TL yatırım indirimi uygulamış olduğundan kurumlar vergisi matrahı 100.000 TL olarak beyan edilmiştir. Kurumlar vergisi beyannamesi yasal süresinde verilmiş ve beyan edilen tutarlar yasal süresi içerisinde ödenmiştir.

Şirket Gelir Vergisi Kanununun Geçici 61 inci maddesine göre, tevkif ettiği vergi olan (50.000 x %19,8=) 9.900  TL yatırım indirimi stopajını muhtasar beyanname ile beyan ederek ödemiştir.

Bu şirketin 2006 yılına ilişkin kurumlar vergisi ve gelir (stopaj) vergisi yönünden matrah artırımında bulunmak istemesi halinde, artırım dolayısıyla ödeyeceği vergiler aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

 

Kurumlar Vergisinin Hesabı

 

İlgili Yıl

Kurumlar Vergisi

Matrahı (1)

Artırım Oranı (2)

Artırılan Matrah (3) = (1 x 2 )

En Az Artış Oranı (4)

Dikkate Alınacak Matrah (5)      (3 ve 4’den büyük olanı)

Vergi Oranı (6)

6111 Sayılı Kanuna Göre Ödenecek Vergi (7) = (5 x 6)

2006

100.000

%30

30.000

19.110

30.000

%15

4.500

 

 

Kurumlar (Stopaj) Vergisinin Hesabı

 

 

İlgili Yıl

Daha Önce Beyan Edilen Gelir (Stopaj) Vergisi  (1)

 

Artırım Oranı

(2)

6111 Sayılı Kanuna Göre Ödenecek  Vergi (3) = (5 x 6)

 

2006

 

9.900

 

% 30

 

2.970

 

 

2. Katma Değer Vergisi Artırımı (Madde :7)

Katma değer vergisi mükelleflerinin, her bir vergilendirme dönemine ilişkin olarak verdikleri (ihtirazi kayıtla verilenler dahil) beyannamelerindeki hesaplanan katma değer vergisinin yıllık toplamı üzerinden,

2006 yılı için ......................................................................... .%3,

2007 yılı için ..........................................................................% 2,5 ,

2008 yılı için ...........................................................................%2,

2009 yılı için ...........................................................................%1,5

oranına göre belirlenecek katma değer vergisini, vergi artırımı olarak bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar beyan etmeleri halinde, bu mükellefler nezdinde söz konusu vergiyi ödemeyi kabul ettikleri yıllara ait vergilendirme dönemleri ile ilgili olarak katma değer vergisi incelemesi ve tarhiyatı yapılmayacaktır. 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 11 inci maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendi ve Geçici 17 nci maddesine göre tecil-terkin uygulamasından faydalanan mükelleflerde artırıma esas tutarın belirlenmesinde, tecil edilen vergiler hesaplanan vergiden düşülecektir.

 

İlgili takvim yılı içindeki işlemlerin tamamının istisnalar kapsamındaki teslim ve hizmetlerden oluşması veya diğer nedenlerle hesaplanan katma değer vergisi bulunmaması ile tecil-terkin uygulaması kapsamındaki teslimlerden oluşması halinde, ilgili yıl için gelir veya kurumlar vergisi matrah artırımında bulunulmuş olması şartıyla artırılan matrah üzerinden % 18 oranında katma değer vergisi artırımında bulunmak suretiyle artırımdan  yararlanılır. Şu kadar ki, ilgili takvim yılı içinde yukarıdaki işlemlerin yanı sıra vergiye tabi işlemlerin de mevcudiyeti nedeniyle hesaplanan vergisi çıkan mükelleflerin bu madde hükmüne göre ödemeleri gereken katma değer vergisi tutarı, yukarıda belirtildiği şekilde hesaplanacak % 18 oranındaki katma değer vergisi tutarından aşağı olamayacaktır. Bu kapsama giren mükellefler, gelir veya kurumlar vergisi için matrah artırımında bulunmamaları halinde bu madde hükmünden yararlanamayacaklardır.

Mükelleflerin artırımda bulunmak istedikleri yıl içindeki vergilendirme dönemlerine ilişkin olarak bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce yapılıp kesinleşen tarhiyatlar, ilgili dönem beyanı ile birlikte dikkate alınacaktır.

 Artırım talebinde bulunulan yılları izleyen dönemlerde yapılacak vergi incelemelerine ilişkin olarak artırım talebinde bulunulan dönemler için, sonraki dönemlere devreden katma değer vergisi yönünden ve artırım talebinde bulunulan dönemler için ihraç kaydıyla teslimlerden veya iade hakkı doğuran işlemlerden doğan terkin ve iade işlemleri ile ilgili inceleme ve tarhiyat hakkı saklıdır. Sonraki dönemlere devreden katma değer vergisi yönünden yapılan incelemelerde artırım talebinde bulunulan dönemler için tarhiyat önerilemez.

 

3. Gelir (stopaj) ve Kurumlar (stopaj) Vergisinde Artırım (Madde :8)

 

6111 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde,

- Hizmet erbabına ödenen ücretlerden,

- Serbest meslek ödemelerinden,

- Yıllara sari inşaat ve onarım işlerine ait hak ediş ödemelerinden,

- Kira ödemelerinden,

- Çiftçilerden satın alınan zirai mahsuller ve hizmetler için yapılan ödemelerden,

- Esnaf muaflığından yararlananlara yapılan ödemelerden gelir veya kurumlar vergisi tevkifatı yapmakla sorumlu olanlar bu yıllarla ilgili olarak matrah ve vergi artırımında bulunabileceklerdir.

           

4. Matrah ve Vergi Artırımlarında Beyan ve Ödeme Süreleri (Madde :18)

 

Matrah ve vergi artırımlarında beyan süresinde son gün 30.04.2011 tarihidir .

 

Hesaplanan verginin taksitle ödenmek istenmesi halinde, ilgili maddelerde yer alan hükümler saklı kalmak şartıyla, mükelleflerin başvuru sırasında altı, dokuz, oniki veya onsekiz eşit taksitte ödeme seçeneklerinden birini tercih etmeleri şarttır. Tercih edilen taksit süresinden daha uzun bir sürede ödeme yapılamaz. 

c) Taksitle yapılacak ödemelerinde ilgili maddelere göre belirlenen tutar;

1) Altı eşit taksit için (1,05),

2) Dokuz eşit taksit için (1,07),

3) Oniki eşit taksit için (1,10),

4) Onsekiz eşit taksit için (1,15),

katsayısı ile çarpılır ve bulunan tutar taksit sayısına bölünmek suretiyle ikişer aylık dönemler halinde ödenecek taksit tutarı hesaplanır. Ancak, tercih edilen süreden daha kısa sürede ödeme yapılması halinde ödenecek tutar ilgili katsayıya göre düzeltilir.

 

5. Diğer Önemli Ortak Hususlar (Madde:9)

 

-Hesaplanan veya artırılan gelir, kurumlar ve katma değer vergilerinin bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde ödenmesi şarttır. Bu vergilerin bu Kanunda belirtilen şekilde ödenmemesi halinde, 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen oranın bir kat fazlası oranında uygulanacak gecikme zammıyla birlikte takip ve tahsiline devam olunacaktır.

- Hesaplanarak veya artırılarak ödenen vergiler, gelir veya kurumlar vergisi matrahlarının tespitinde gider veya maliyet unsuru olarak kabul edilmeyecek, indirim, mahsup ve iade konusu yapılmayacaktır.

- Artırılan matrahlar nedeniyle geçici vergi hesaplanmayacak ve tahsil olunmayacaktır.

- Matrah veya vergi artırımında bulunulması, 213 sayılı Kanunun defter ve belgelerin muhafaza ve ibrazına ilişkin hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmeyecektir.

- Daha önce nezdinde vergi incelemesi yapılmış olan mükellefler, vergi incelemesi yapılan yıllar için de artırımda bulunabileceklerdir.

- Matrah veya vergi artırımı dolayısıyla mükelleflerce verilen yıllık, muhtasar ve katma değer vergisi beyannameleri ve diğer beyannameler için damga vergisi alınmayacaktır.

- 213 sayılı Kanunun 359 uncu maddesinin (b) fıkrasındaki “defter, kayıt ve belgeleri yok edenler veya defter sahifelerini yok ederek yerine başka yapraklar koyanlar veya hiç yaprak koymayanlar veya belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleyenler”, matrah ve vergi artırımı hükümlerinden yararlanamayacaklardır.

- Mükelleflerin matrah veya vergi artırımı yaptıkları dönemlere ilişkin olarak kanuni süresinde vermedikleri anlaşılan beyannameler nedeniyle 213 sayılı Kanunun usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarına ilişkin hükümleri uygulanmayacaktır.

- Matrah veya vergi artırımı ile ilgili olarak doğru beyan edilmemesi veya vergi hataları nedeniyle eksik tahakkuk eden vergiler, ilk taksit ödeme süresinin sonunda tahakkuk etmiş sayılacak ve bu Kanunda açıklandığı şekilde tahsil edilecektir.

 

 

Durum bilgilerinize sunulur.

                                                                                               Saygı ile,

                                                                                                         Dr. Oktay GÜVEMLİ

 



[1] Kurumlar vergisi mükelleflerinin, 193 sayılı Kanunun geçici 67 nci maddesinin sekizinci fıkrası ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 15 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre vergi tevkifatına tabi tutulmuş olan kazanç ve iratlar için de aynı esaslar geçerlidir.